Dünya'nın kendi ekseni etrafında dönmesi, gezegenimizin oluşum sürecine kadar uzanan doğal bir hareketin sonucudur. Bugün gece ve gündüzün oluşmasını sağlayan bu dönüş hareketi, milyarlarca yıldır devam etmektedir.
Bilim insanlarına göre Dünya, yaklaşık 4,5 milyar yıl önce Güneş Sistemi'nin oluşumu sırasında meydana gelen gaz ve toz bulutlarının birleşmesiyle oluşmuştur. Bu süreçte hareket eden maddeler belirli bir dönme momenti kazanmış ve zamanla oluşan gezegenler de bu hareketi korumuştur.
Güneş Sistemi'nin oluştuğu dev gaz ve toz bulutu başlangıçta tamamen durağan değildi. Bulut içerisindeki parçacıklar farklı yönlerde hareket ediyordu.
Bu parçacıklar yerçekimi etkisiyle birleşmeye başladığında:
Bu nedenle Dünya'nın dönüşü sonradan başlamış değil, oluşumundan beri devam eden doğal bir süreçtir.
Dünya'nın neden dönmeye devam ettiğini açıklayan temel fizik kurallarından biri, Açısal Momentumun Korunumu ilkesidir.
Bu ilkeye göre hareket eden bir sistem, dışarıdan önemli bir kuvvet uygulanmadığı sürece dönme hareketini sürdürür.
Bunu buz pateni yapan bir sporcunun dönüşüne benzetebiliriz. Sporcu dönmeye başladığında, hareketini koruyarak dönmeye devam eder. Dünya da uzayda sürtünmenin yok denecek kadar az olması nedeniyle milyarlarca yıldır dönüşünü sürdürmektedir.
Dünya, ekvator bölgesinde saatte yaklaşık 1.670 kilometre hızla dönmektedir. Ancak biz bu hareketi hissetmeyiz çünkü:
Bu nedenle Dünya'nın dönüşünü doğrudan fark etmeyiz.
Dünya'nın dönüşü yaşam için son derece önemlidir. Bu hareket sayesinde birçok doğal olay gerçekleşir.
Başlıca etkileri şunlardır:
Dünya döndükçe farklı bölgeler sırayla Güneş ışığı alır. Böylece gece ve gündüz meydana gelir.
24 saatlik gün kavramı Dünya'nın dönüşüne dayanır. Dünya kendi ekseni etrafındaki bir turunu yaklaşık 24 saatte tamamlar.
Rüzgârların yönü ve atmosfer hareketleri Dünya'nın dönüşünden etkilenir. Bu etki, Coriolis kuvveti olarak bilinir.
Denizlerdeki büyük akıntılar da Dünya'nın dönüş hareketi nedeniyle şekillenir.
Dünya'nın aniden durması teorik olarak büyük felaketlere yol açar.
Böyle bir durumda:
Ancak bilimsel olarak Dünya'nın yakın gelecekte dönüşünü durdurması beklenmemektedir.
Evet. Ay'ın uyguladığı gelgit etkileri nedeniyle Dünya'nın dönüşü çok yavaş bir şekilde azalmaktadır.
Bilimsel ölçümlere göre günlerin uzunluğu milyonlarca yıl içinde küçük miktarlarda artmaktadır. Ancak bu değişim insan yaşamı açısından fark edilemeyecek kadar yavaştır.
Yorumlar